CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamalarla Türkiye ekonomisindeki sıkışmaya dikkat çekti. IMF’nin büyüme tahminlerini ardı ardına düşürmesini ve bankacılık verilerindeki bozulmayı değerlendiren Karabat, ekonomik daralmanın resmi söylemlerin ötesine geçtiğini vurguladı.
IMF BÜYÜME TAHMİNİNİ DÜŞÜRDÜ
Karabat, IMF’nin 2026 yılı Türkiye büyüme tahminini ocaktaki yüzde 4,2 seviyesinden nisanda yüzde 3,4’e, temmuzda ise yüzde 2,9’a indirdiğini hatırlatarak, “Yıl bitmeden beklenti tam 1,3 puan aşağı çekildi. Bu, ekonomideki yavaşlamanın artık uluslararası kuruluşlar tarafından da teyit edildiğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Yaşanan tablonun “enflasyonu düşürmek için geçici fedakârlık” söylemiyle açıklanabilecek noktayı çoktan geçtiğini savunan Karabat, Türkiye’nin yüksek faiz, halen yüksek enflasyon, düşen büyüme ve zayıflayan iç talep sarmalının içinde olduğunu belirtti. “Yüksek faiz politikası kredi maliyetlerini tarihi seviyelere taşıdı. Yatırımcı yatırım yapamıyor, sanayici finansmana ulaşamıyor, esnaf sermayesini çeviremiyor. Vatandaş ise kredi kartı ve tüketici kredisiyle ayakta kalmaya çalışıyor. Bunun adı dengelenme değil, ekonomik daralmadır” dedi.
KARŞILIKSIZ ÇEK TUTARI 5 YILDA 29 KAT ARTTI
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verilerine göre, karşılıksız çıkan çeklerin tutarının, bankalara ibraz edilen çekler içinde Haziran 2026 itibarıyla yüzde 3,25 ile son dönemin en yüksek seviyesine çıktığını belirten Karabat, “Yani artık sadece daha fazla çek karşılıksız çıkmıyor, daha büyük tutarlı çekler de ödenemiyor. Sorun küçük işletmeleri aşmış durumda” değerlendirmesinde bulundu.
Karşılıksız çıkan çeklerin parasal büyüklüğündeki tabloyu verilerle ortaya koyan Karabat, 2021’in ilk 6 ayında 5,5 milyar TL olan karşılıksız çek tutarının, 2025’in aynı döneminde 105,4 milyar TL’ye ulaştığını ve 5 yılda yaklaşık 29 katlık bir sıçrama yaşandığını kaydetti. “Şirketler artık sadece daha pahalı çek kesmiyor; o çekleri tahsil etmekte de giderek daha fazla zorlanıyor” dedi.
ÖDEME ZİNCİRİNDEKİ KIRILMA UYARISI
Haziran 2026 verilerine göre bankalara ibraz edilen çek adedinin ilk 6 ayda 1 milyon 716 bine yükseldiğini, karşılıksız çıkan çek adedinin ise 38 bin 900 ile son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştığını aktaran Karabat, ödeme zincirindeki kırılmanın yaratacağı domino etkisini şu sözlerle özetledi:
“Bir ekonomide çekler dönmüyorsa üretici tahsilat yapamaz, tedarikçi ödeme alamaz, işçi ücretini zamanında alamaz, bankalar daha seçici olur. Sonuçta kriz domino etkisiyle bütün reel sektöre yayılır. Bugün yaşanan tam olarak budur.”
“MALİYETİN EN AĞIR YÜKÜNÜ HALK ÖDÜYOR”
Ekonomi yönetiminin yüksek faiz reçetesini eleştiren Karabat, faizin tek başına hiçbir sorunu çözemeyeceğini ifade ederek Türkiye’nin öngörülebilir hukuk, güven veren kurumlar, vergi adaleti, kamuda tasarruf ve eğitim reformu gibi yapısal adımlara ihtiyacı olduğunu belirtti. Karabat açıklamasını, “Bu maliyetin en ağır yükünü ise halk ödüyor. Ücretler enflasyon karşısında eriyor, kiralar maaşları aşıyor. Türkiye’nin ihtiyacı günü kurtaran kararlar değil, güveni yeniden inşa edecek kapsamlı bir ekonomi programıdır. Bunu da biz başaracağız” sözleriyle tamamladı.
