Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart 2026 dönemine ait dış ticaret endekslerini açıkladı ve bu veriler, Türkiye’nin ihracat pazarlarında ciddi bir daralma yaşandığını gözler önüne serdi. İhracat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 12,3 artarken, aynı dönemde miktar bazında ihracat yüzde 16,7 oranında geriledi.
Dış ticaret endekslerinde “değer” artışının, “hacim” kaybıyla birlikte gelmesi, ekonominin gidişatı hakkında endişe verici bir tablo oluşturuyor.
FİYATLARDAKİ ARTIŞ, TALEPTE DÜŞÜŞ GETİRDİ İhracat birim değer endeksindeki yüzde 12,3’lük artış, Türk ürünlerinin uluslararası pazarda daha yüksek fiyatlarla satıldığını gösteriyor. Ancak bu durum, bir başarı olarak değil, artan maliyetlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Ürün gruplarındaki fiyat artışları ise dikkat çekici düzeyde: Yakıtlar yüzde 33,3, ham maddeler yüzde 15,4 ve gıda, içecek ile tütün ürünleri yüzde 11,7 oranında zamlandı.
Ancak bu fiyat artışının hemen ardından, talepteki ciddi düşüş gözlemlendi. İhracat miktar endeksi, toplamda yüzde 16,7 azalarak, son dönemin en büyük kayıplarından birini yaşadı. Özellikle gıda ihracatındaki yüzde 15,7’lik miktar kaybı, Türk ürünlerinin dış pazarlarda rakipleriyle mücadele etme gücünü zayıflattığı endişelerini artırdı.
İTHALATTA FARKLI BİR TABLO İthalat tarafında ise birim değer endeksi yüzde 6,3 artış gösterirken, miktar endeksi de sınırlı bir artışla (%1,8) yükseldi. Özellikle yakıt ithalatında dikkat çeken bir durum yaşandı: İthal yakıtın birim fiyatı yüzde 2,7 düşerken, miktar bazında ithalat sabit kaldı. Bu durum, enerji maliyetlerindeki hafiflemeye rağmen sanayi üretiminde yaşanan durgunluğu işaret ediyor.
VERİLER KRİTİK DÜŞÜŞLERİ GÖSTERİYOR Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, Mart ayının kayıp bir dönem olduğunu ortaya koyuyor. Şubat ayında 138,2 olan ihracat miktar endeksi, Mart’ta yüzde 4,7 düşerek 131,7’ye geriledi. Geçen yılın Mart ayıyla kıyaslandığında, takvim etkisinden arındırılmış ihracat miktar kaybı ise yüzde 18,3 gibi ciddi bir rakama ulaştı.
Dış ticaret haddi, ihracat birim değerinin ithalat birim değerine bölünmesiyle hesaplandığında, geçen yılın aynı ayına göre 4,9 puan artarak 92,5’e yükseldi. Bu veriler, Türkiye’nin dış ticaret dengesi açısından alarm zillerinin çaldığını net bir şekilde ortaya koymakta.
About the Author
