Son dönemde artan kira fiyatları, kiracılar ve ev sahipleri arasında tartışmalara neden olmaya devam ediyor. Bu sorunların başında ise depozito iadeleri geliyor. Yargıtay, yaklaşık 10 yıl önce verdiği ama günümüzde yeniden gün yüzüne çıkan kritik bir karar ile bu tartışmalara açıklık getirdi. Yeni karara göre, uzun süreli kiracılar, evden ayrıldıklarında yıllar önce ödedikleri depozito tutarının nominal değerini değil, bu tutarın güncel kira bedeline göre hesaplanmış halini talep edebilecek.
KİLİT NOKTA: DEPOZİTONUN KİRAYA ORANI
Milliyet gazetesinden Duygu Erdoğan’ın haberine göre, Yargıtay’ın içtihadında depozito hesaplaması yapılırken, geçmişteki paranın enflasyon karşısındaki kaybı değil, sözleşme anındaki oran dikkate alınıyor. Örneğin, 8 yıl önce evini kiralayan bir kişi, o dönemdeki kira bedelinin iki katı kadar depozito vermişse, evden çıkarken de çıkış tarihindeki güncel kira bedelinin iki katını geri alabilecektir. Yargıtay kararında bu durum, “depozito bedelinin kira parasına olan oranının, sözleşme sonundaki güncel kira parasına uygulanması” şeklinde ifade edildi.
SÖZLEŞMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTA
Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, bu emsal kararın her durumda geçerli olmayabileceğine dikkat çekiyor. Kiraz’a göre, taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinde “Depozito, ilk ödendiği tarihteki tutar üzerinden aynen iade edilir” gibi bir madde varsa, kiracı güncel bedel üzerinden revizyon talep edemiyor. Ancak böyle bir kısıtlama yoksa, kiracının güncel kira bedeli üzerinden iade alma hakkı yasal olarak geçerli hale geliyor.
BORÇLAR KANUNU’NDA GÖRÜLEN VADELİ HESAP DÜZENLEMESİ
Depozito sorunlarının temelinde, paranın elden verilmesi veya ev sahibinin şahsi hesabında tutulması gibi uygulamalar yatıyor. Avukat Ali Güvenç Kiraz, Borçlar Kanunu’nda yer alan ve uygulamada pek sık rastlanmayan “ortak vadeli banka hesabı” kuralını hatırlatıyor. Bu kurala göre, depozito bedelinin tarafların ortak erişebileceği bir vadeli hesaba yatırılması gerektiği belirtiliyor.
MECLİS’TE AİDAT KONTROLÜ: YÜKSEK ARTIŞLARA SINIR GELİYOR
Konut piyasasını etkileyen bir diğer önemli gelişme ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde bulunuyor. Site aidatlarındaki kontrolsüz artışlara karşı hazırlanan kanun teklifi, Genel Kurul’da görüşülmekte. Eğer bu düzenleme yasalaşırsa, site yönetimlerinin aidat belirleme yetkilerine üst sınır getirilmesi planlanıyor. Böylece yönetimler, profesyonel kriterlere bağlanacak ve denetim süreçleri daha sıkı hale getirilecek. Bu sayede keyfi artışların önüne geçilerek, site sakinlerinin mağduriyet yaşaması engellenmiş olacak.